SpaceX IPO-дан кейін алғашқы операциялық пайдасын алды

20 қазанда, негізгі локап кезеңінің аяқталуына бір жарым ай қалғанда (ерте акционерлер үшін акцияларды сатуға шектеу), SpaceX 2026 жылғы үшінші тоқсанның қаржылық нәтижелерін жариялады және оларды инвесторлармен өткен қоңырауда таныстырды. Бір жыл ішінде компанияның түсімі 161% өсіп, $14,575 млрд болды, ал операциялық пайда IPO-дан кейін алғаш рет оң мәнге шығып, шамамен $2,8 млрд құрады.

Кварталдың негізгі қорытындыларын талдаймыз: түсім қайдан түседі, неге негізгі қызметтен түскен ақша әзірге жетпейді және нарық тоқсан нәтижелеріне қалай жауап берді.

Есептің негізгі сандары

Түсіммен бірге негізгі бизнестің табыстылығы да өсті. Түзетілген EBITDA компанияның пайыздар, салықтар, амортизация және бірқатар ақшалай емес әрі бір реттік шығыстарды шегергенге дейін қанша табыс табатынын көрсетеді. Бір жыл ішінде ол 306% өсті, $8,8 млрд-қа жетті.

Өсімнің басты көзі Super Intelligence сегменті болды (бұрын AI деп аталған). Оған деректерді өңдеу орталықтары мен бұлттық қуаттар, Grok моделі, бағдарламашыларға арналған Cursor сервисі және X әлеуметтік желісі кіреді. Сегменттің тоқсандық түсімі $7,6 млрд болды, және ол алғаш рет Starlink-тен озып кетті.

Starlink өсімін жалғастырып, ең табысты сегмент болып қала береді. Сегменттің түсімі бір жылда 69% өсті, $5,2 млрд-қа жетті, ал операциялық пайда компания бойынша $2,8 млрд-тың $2,4 млрд-ын құрады. Starlink-тің түзетілген EBITDA-сы тоқсан ішінде $3,5 млрд-қа жетті, ал күрделі шығындар $1,5 млрд болды.

Ғарыш сегментінің түсімі бір жылда 6% өсті, $1,8 млрд-қа жетті. Оның түзетілген EBITDA-сы $674 млн-нан $357 млн-ға дейін төмендеді. Ұшырулар саны 44-тен 35-ке азайды, ал Starship әзірлеуге жұмсалған шығындар 44% өсіп, $1,2 млрд болды.

Үшінші тоқсанда SpaceX түсімінің жартысынан көбі екі клиентке тиесілі болды: 34,5% және 16,6%. Компания олардың аттарын ашпайды. Бэклог, яғни жасалған келісімшарттардың міндетті түрде орындалуға тиіс бөлігі, қыркүйек соңында $63,0 млрд болды, ал клиенттердің аванстық төлемдері — $17,5 млрд.

Таза пайда және ақша қозғалысы

Үшінші тоқсанда SpaceX IPO-дан кейін алғаш рет таза пайда алды — $4,4 млрд. Сарапшылардың бағалауынша, бұл соманың шамамен 40%-ын бір реттік және уақытша факторлар қамтамасыз етті: IPO кезінде тартылған қаражаттан түскен пайыздық кіріс, Илон Масктің The Boring Company-дегі үлесін қайта бағалау және салықтық жеңілдік. Тоғыз айдың қорытындысы бойынша SpaceX-тің таза шығыны $413 млн болды.

Таза пайданың болуы компанияның жұмсағанынан көп табыс табатынын білдірмейді. Жабдыққа салынған инвестициялар есепте біртіндеп көрінеді: олардың құны бірнеше жыл бойы амортизация арқылы есептен шығарылады. Үшінші тоқсанда SpaceX жабдық пен инфрақұрылымға $19,6 млрд салды, және осы шығындарды ескергенде ақша қозғалысы бойынша әзірге минуста қалып отыр.

Негізгі қызметтен түскен қаражат әзірге бұған жетпейді: TIKR бағалауынша, тоғыз айда айырма шамамен $35 млрд болды. Бұл айырманы компания IPO-дан түскен ақшамен және жаңа қарыздармен жабады.

Қаржыландыруға қажеттілік өседі: төртінші тоқсанға басшылық $35–40 млрд деңгейінде күрделі шығындарды болжайды. Егер болжам расталса, SpaceX-тің 2026 жылғы жабдық пен инфрақұрылымға салған инвестициясы $80 млрд-тан асады. Бұл 2025 жылы ХВҚ деректері бойынша $75,94 млрд болған Әзербайжанның жылдық ЖІӨ-сінен көп.

Бухгалтерлік пайдада бұл инвестициялар біртіндеп көрінеді, ал ақшаны компания қазірдің өзінде жұмсап жатыр. Қыркүйек соңында $23,7 млрд аяқталмаған құрылысқа тиесілі болды, негізінен әлі шығындарға түспеген серверлер мен деректер орталықтарына. Олар іске қосылғанда, олардың құны амортизация арқылы есептен шығарыла бастайды, бұл операциялық пайданы төмендетеді.

Бағалау: ірі технологиялық компаниялардан қымбат

Компанияның қымбат не арзан екенін түсіну үшін инвесторлар жиі EV/EBITDA мультипликаторына қарайды: ол бизнестің құны оның EBITDA-сынан қанша есе жоғары екенін көрсетеді. Осы көрсеткіш бойынша SpaceX ірі технологиялық компаниялардың көбінен едәуір қымбат.

Айырмашылықты ішінара өсім қарқыны түсіндіреді: SpaceX-тің түсімі бір жылда 161% өсті, ал салыстыру үшін ірі технологиялық компаниялардың көбінде — 16–26%.

Мүмкін, SpaceX бағасына есептілікте көрінбейтін үстемелер де кірген: Илон Масктің тұлғасы үшін, ғарыштық ұшырулардағы көшбасшылық үшін, жасанды интеллект бағытының болашағы үшін және Tesla-мен ықтимал бірігу үшін.

Қарыз және жаңа қаржыландыру

Қыркүйек соңында SpaceX-тің қарызы шамамен $39 млрд болды, ал ақша қаражаты мен бағалы қағаздары — шамамен $90 млрд. Қарыздың негізгі бөлігі орташа мөлшерлемесі 5,855% болатын және алғашқы өтеу мерзімі 2031 жылғы шілдеде басталатын $25 млрд облигацияларға тиесілі. Бұдан бөлек, компания жабдықтану мен бұлттық қуаттарды жалға алу бойынша, бас тарта алмайтын келісімдер аясында, шамамен $38 млрд төлеуге міндеттелген болып отыр.

Ерекше назар аудартатыны — Valor Equity Partners-тен тартылған $12,9 млрд, яғни SpaceX қарызының үштен бірі. Қорды SpaceX директорлар кеңесінің мүшесі Антонио Грасиас басқарады. Жыл басында Valor алдындағы берешек $4 507 млн болған.

Қаржыландыру серверлерді сату және кейіннен кері жалға алу түрінде рәсімделген: Valor жабдықты сатып алады, ал SpaceX оны пайдалануды жалғастырып, жалдау ақысын төлейді. SpaceX директорлар кеңесінің мүшесі басқаратын қордың қатысуы мүдделер қақтығысы туралы сұрақтар туғызды.

26 қазанда, есеп жарияланғаннан кейін, SpaceX Apollo басқаратын құрылым арқылы тағы шамамен $40 млрд тартатынын мәлімдеді. Қор чиптер мен серверлерді сатып алып, оларды SpaceX-ке 5–5,25 жылға жалға береді. Бұл инвестицияларды қаржыландыруға көмектеседі, бірақ сонымен бірге компанияның болашақ міндеттемелерін арттырады.

Басшылықтың болжамдары

2027 жылдың бірінші тоқсанына қаржы директоры Брет Джонсен $33–37 млрд түсім күтеді, бұл үшінші тоқсанмен салыстырғанда 2,26–2,54 есе көп. Джонсен сондай-ақ 2026 жылғы желтоқсанда жылдық түсім қарқынын $100 млрд деңгейіне жеткізу мақсатын растады.

Илон Маск әлдеқайда оптимистік көзқараста: 2027 жылдың соңына қарай ол жылдық түсім қарқынын $500 млрд–1 трлн деңгейіне жеткізуді, ал 2027 жылдың ішінде тағы 10 ГВт есептеу қуатын іске қосуды жоспарлап отыр. Сондықтан күрделі шығындар жоғары болып қала береді.

Нарық есепке қалай жауап берді

Нарықтың алғашқы реакциясы оң болды: 21 қазанда SpaceX акциялары 7,8% қымбаттап, $159,31 болды. Келесі күні олар 9,1% төмендеп, $144,75 болды. Motley Fool құлдырауды пайда фиксациясымен, күрделі шығындардың ауқымымен және инсайдерлер акцияларының бір бөлігін сатуға қойылған шектеулердің алынуымен байланыстырады. Төмендеу жалғасты, және 30 қазанда акциялар $134,72 деңгейінде жабылды, бұл IPO кезіндегі орналастыру бағасынан ($135) төмен.

Сонымен қатар банктердің аналитиктері SpaceX акциялары бойынша мақсатты бағаларды негізінен көтерді. JPMorgan мақсатты бағаны $240-тан $500-ге дейін көтерді, Bernstein оны $248-ден $267-ге дейін арттырды, Morgan Stanley бұрынғы $300 деңгейін сақтап қалды. Жаңа мақсатты бағалар $224 (TD Cowen) пен $500 (JPMorgan) аралығында.

Локаптың алынуы: бөліп шығу

IPO-дан кейін SpaceX акцияларын сатуға қойылған шектеулер кезең-кезеңімен алынады. 1,3 млрд акциядан тұратын пакет есеп жарияланғаннан кейін екі сауда күні өткен соң сатуға қолжетімді болды. 8 желтоқсанда негізгі 180 күндік шектеу мерзімі аяқталады, содан кейін тағы шамамен 342 млн акцияны сатуға болады. Ең ірі пакет — Илон Масктің 6,4 млрд акциясы — 2027 жылғы 12 маусымда босатылады.

Қорытынды

Үшінші тоқсанда жасанды интеллект бағыты SpaceX-тің түсімінің басты көзіне айналды, ал компания IPO-дан кейін алғаш рет операциялық пайдаға шықты. Мұндай өсім үлкен инвестицияны талап етеді: тоғыз айда күрделі шығындар операциялық ақша ағынын шамамен $35 млрд-қа асып түсті.

Алдағы айларда инвесторлар жасанды интеллект бағытының түсімін, төртінші тоқсанға арналған болжаммен салыстырғандағы күрделі шығындарды, жаңа қуаттардың іске қосылуын және қаржыландыру шарттарын бақылайды. Келесі есеп SpaceX-тің нарықтық бағасына енгізілген өсім қарқынын ұстап тұра ала ма, соны көрсетеді.

Биржаға шыққанға дейін технологиялық компанияларға инвестиция салу қалай жұмыс істейтінін білгіңіз келе ме? Raison ботында өтінім қалдырыңыз, біздің сарапшылар сізбен байланысады.